Aantekeningen bij Jaarboeken 1


1.1.2 GAIUS: hiermee wordt Caligula bedoeld.
Terug naar tekst

1.2.1 BIJ SICILIE: namelijk bij de N.O. punt van Sicilië [Kaap Pelorum], waar de stad Mylae ligt. Op zijn vlucht naar Azië werd Sextus Pompeius daar in 36 v. Chr. gepakt en gedood in 35 v. Chr.
Terug naar tekst

1.2.1 CAESAR: dit is Gaius Iulius Caesar Octavianus, die door zijn oom, Gaius Iulius Caesar, geadopteerd was.
Terug naar tekst

1.3.1 NEEFJE: het zoontje van zijn zus Octavia Minor.
Terug naar tekst

1.3.1 CURULISCHE AEDILITEIT: Er waren te Rome twee plebejische en na 367 v Chr. twee curulische (patricische) aedilen. De eerste twee organiseerden de plebejische spelen, de laatste twee de 'grote' spelen, de Ludi Romani. De aedilen moesten samen toezicht houden op de openbare gebouwen, het onderhoud van de wegen en waterleidingen, op het marktwezen en het handelsverkeer en op de toevoer van levensmiddelen, waarvan zij de prijs en de kwaliteit controleerden.
Terug naar tekst

1.3.1 MARCELLUS OVERLEED: M.Marcellus stierf in 23 v Chr en liet Augustus' dochter Iulia als weduwe achter. Zij werd daarna door Augustus uitgehuwelijkt aan Agrippa.
Terug naar tekst

1.3.1 STIEFZONEN: zonen van zijn vrouw Livia bij haar eerste man Tiberius Claudius Nero.
Terug naar tekst

1.3.3 STIEFMOEDER: eigenlijk gaat het om een 'stiefgrootmoeder'.
Terug naar tekst

1.3.3 NERO: d.w.z. Tiberius Claudius Nero.
Terug naar tekst

1.3.4 AGRIPPA POSTUMUS: deze was de derde zoon van de Agrippa en Iulia uit 1.3.1.
Terug naar tekst

1.3.4 PLANASIA: het tegenwoordige eiland Pianosa bij Elba.
Terug naar tekst

1.3.5 JONGE ZOON: d.w.z. Drusus, de zoon van Tiberius en Vipsania, die toen een jaar of 17/18 was.
Terug naar tekst

1.3.6 HET VERLIES: de beruchte nederlaag in 9 na Chr.
Terug naar tekst

1.4.3 AGRIPPA: het gaat hier om Agrippa Postumus die naar het eiland Planasia verbannen was.
Terug naar tekst

1.4.3 TIBERIUS NERO: Tiberius was toen 56 jaar.
Terug naar tekst

1.4.5 deze TWEE JONGELIEDEN waren Drusus, een echte zoon van Tiberius, en Germanicus, zijn adoptief-zoon.
Terug naar tekst

1.5.4 DE DOOD VAN AUGUSTUS: 19 augustus 14 na Chr.
Terug naar tekst

1.5.4 DE MACHTSOVERNAME DOOR NERO: dus door Tiberius Claudius Nero.
Terug naar tekst

1.7.7 EEN OUDE MAN: Augustus was 65 jaar toen hij Tiberius adopteerde.
Terug naar tekst

1.8.1 KLEINZONEN: Drusus en Germanicus.
Terug naar tekst

1.8.1 ACHTERKLEINZONEN: De drie zonen van Germanicus.
Terug naar tekst

1.8.5 ZELF GEKOZEN: Augustus had voor zich en zijn familie op het Marsveld een mausoleum laten bouwen.
Terug naar tekst

1.9.1. DEZELFDE DAG: 19 augustus 43 v Chr de eerste dag van zijn eerste consulaat; 19 augustus 14 na Chr zijn sterfdag.
Terug naar tekst

1.9.2. CONSULATEN: namelijk 13 maal; Valerius Corvus 6 maal; Gaius Marius 7 maal.
Terug naar tekst

1.9.3. ZIJN VADER: Gaius Iulius Caesar.
Terug naar tekst

1.9.5. VERAFGELEGEN RIVIEREN: de Rijn, de Donau en de Eufraat.
Terug naar tekst

1.10.1. EEN CONSUL: namelijk Marcus Antonius.
Terug naar tekst

1.10.1. DE PARTIJ VAN POMPEIUS: Senaat en Optimates.
Terug naar tekst

1.10.2. HIRTIUS EN PANSA: A.Hirtius, vriend van C.Iulius Caesar, was consul in 43 v Chr en viel met zijn vriend Pansa in 43 in de slag bij Mutina tegen Antonius.
Terug naar tekst

1.10.3. SLECHTS IN SCENE: Nl. de schijnvrede van Misenum in 39 v Chr tussen Octavianus en Sextus Pompeius.
Terug naar tekst

1.10.3. LEPIDUS: In het driemanschap Antonius - Octavianus - Lepidus boterde het nooit tussen Octavianus en Lepidus.
Terug naar tekst

1.10.3. DE VERDRAGEN VAN TARENTE EN BRUNDISIUM: Het verdrag van Tarente was van 37 v Chr, dat van Brundisium van 40 v Chr.
Terug naar tekst

1.10.5. AFGETROGGELD: Tiberius Nero deed in 38 v Chr schijnbaar vrijwillig afstand aan Augustus van zijn toen twintigjarige vrouw Livia die toen zwanger was van Drusus.
Terug naar tekst

1.10.6. SPECIALE PRIESTERS: de z.g. 'flamines', priesters van een bepaalde godheid: er waren drie patricische (maiores): de flamen Dialis (van Iuppiter), de flamen Martialis (van Mars) en de flamen Quirinalis (van Romulus), en twaalf plebejische flamines (minores). In de keizertijd waren er bovendien nog flamines van de na hun dood vergode keizers.
Terug naar tekst

1.10.7. OPNIEUW: Tiberius kreeg de tribunicia potestas voor het eerst in 7 v Chr; voor de tweede maal in 4 n Chr - beide keren voor vijf jaar; voor de derde keer in 9 na Chr en toen voor het leven.
Terug naar tekst

1.11.4. VAZALSTATEN: zoals bijv. Iudea, Cilicië, Pontus, Cappadocië, Commagene, Thracië, Mauretanië etc.
Terug naar tekst

1.12.1. ELK ONDERDEEL: Die onderdelen waren: 1.het bestuur van Rome en Italië 2.het opperbevel over leger en vloot 3.het bestuur over de provincies.
Terug naar tekst

1.12.4. VAN ZIJN VADER: Asinius Pollio.
Terug naar tekst

1.13.2. MARCUS LEPIDUS: Marcus Aemilius Lepidus is een kleinzoon van Lucius Aemilius Paulus, zoon van Cornelia Scipio, schoonbroer van Augustus' kleindochter Vipsania Iulia Agrippina en vader van Aemilia Lepida. In 6 is hij consul samen met Lucius Arruntius. Hij wordt door Tacitus genoemd als één van de door Augustus in zijn laatste gesprekken aangeduide capaces imperii ('mogelijke opvolgers'). Van deze drie capaces imperii is hij de enige die een natuurlijke dood is gestorven in 33. Hij verdedigde Gnaius Calpurnicus Piso bij diens proces over de vergiftiging van Germanicus. Hij is nadien nog gouverneur van Pannonia, Hispania Tarraconensis en Asia. Wanneer Tiberius hem in 21 het gouverneurschap over Africa aanbiedt, weigert hij het aanbod, omwille van zijn slechte gezondheid en kinderen.
Terug naar tekst

1.13.3. UITEENLOPENDE BESCHULDIGINGEN: Gnaius Piso pleegde zelfmoord nadat hij ervan was beschuldigd Germanicus vergiftigd te hebben; - Asinius Gallus stierf de hongerdood als slachtoffer van Seianus; - Lucius Arruntius, verwikkeld in een proces van overspel, moest zich de aderen openen.
Terug naar tekst

1.13.4. QUINTUS HATERIUS en MAMERCUS SCAURUS: Haterius was een beroemd redenaar; Scaurus was ook een welsprekend man maar misbruikte zijn talent om zijn medeburgers te verraden.
Terug naar tekst

1.14.3. AANWEZIG: Zodat hij als een van de eersten over zijn eigen promotie zou moeten stemmen, wat niet aanging.
Terug naar tekst

1.15.1. OVERGEBRACHT NAAR DE SENAAT: De 'Comitia' was de vergadering van het Romeinse volk, door de overheid bijeengeroepen, om belangrijke besluiten te nemen en overheidspersonen te benoemen. Zij werd gehouden op het Marsveld. Tiberius verplaatste deze besluitvorming naar de senaat [waar hij zelf als eerste (< 'princeps') zijn mening gaf zodat het volk weinig meer in te brengen had en hij zelf des te meer.
Terug naar tekst

1.17.2. DERTIG OF VEERTIG: Deze aantallen zijn niet overdreven en worden bevestigd door inscripties van het Dalmatische leger.
Terug naar tekst

1.17.3. ONDER EEN ANDERE NAAM: namelijk in de veteranen-cohorten onder de naam van 'vexillarii'.
Terug naar tekst

1.17.5. EEN DENARIUS: of tien assen; de denarius gold vroeger voor tien assen, maar sedert de Punische oorlogen was 1 denarius 16 assen waard; de soldij bedroeg achtereenvolgens 1 as per dag, later 2, weer later 5. Caesar verdubbelde de soldij tot 10 as per dag, dus de waarde van de vroegere denarius. Maar in de tijd van Augustus was de waarde van de zilveren denarius, volgens Plinius de Oudere, gelijk aan 16 as, dus 6 as meer dan de nominale waarde. De soldaten werden uitbetaald in koperen assen op basis van 1 denarius = 10 as. Zo werden de legioensoldaten lager gewaardeerd dan de soldaten van de keizerlijke lijfwacht die in zilver werden uitbetaald. Percennius eist nu uitbetaling van 1 denarius (in zilver) of de tegenwaarde ervan in koper = 16 as.
Terug naar tekst

1.20.1. NAUPORTUS: het tegenwoordige Oberlaibach.
Terug naar tekst

1.21.2. CENTURIE: 'n legioen [ong. 6.000 man] bestond uit 10 cohorten; 1 cohort uit 3 manipels; 1 manipel uit 2 centuries [van dus 100 man, vandaar de naam].
Terug naar tekst

1.24.2. DE JONGEMAN: namelijk Drusus.
Terug naar tekst

1.25.3. ZEER VEEL OORLOGEN: namelijk de oorlogen van 12-9 v Chr tegen de Pannoniërs en Dalmatiërs.
Terug naar tekst

1.28.1. DE MAAN: Dit is de maansverduistering van 26 september 14, van 3 tot 7 uur.
Terug naar tekst

1.29.2. CENTURIO VAN DE EERSTE RANG: 'Primi ordinis centurio' = 'primipilus'. Hij is de eerste van de 60 centurio's in het legioen, hij commandeert in de eerste cohorte de eerste centuria van het manipel der triarii. [ 1 legioen = 10 cohorten; 1 cohort = 3 manipels = 6 centuries]. De triarii zijn de soldaten van de derde slaglinie, die achter de hastati en principes stonden. Zij vormden de beste troepen.
Terug naar tekst

1.31.2. BELASTINGHEFFING: De 'census' was een volkstelling en vermogensschatting als basis voor de belastingheffing. De eerste systematische census in Gallië is gehouden door Augustus in 27 v Chr.
Terug naar tekst

1.32.2. CASSIUS CHAEREA: was centurio in Beneden-Germanië in 14 na Chr. In 41 na Chr was hij tribuun van de keizerlijke lijfwacht maar haatte Caligula die hem verwijfdheid aanwreef. Hij speelde een leidende rol bij de moord op Caligula. Na zijn troonsbestijging liet Claudius hem ter dood brengen.
Terug naar tekst

1.33.1. KINDEREN: namelijk 5 in leven: Nero, Drusus, Caligula, Agrippina de jongere en Drusilla. Er waren nog 3 kinderen geweest maar die zijn jong gestorven.
Terug naar tekst

1.33.1. AUGUSTA: = Livia. Livia was eigenlijk stief-grootmoeder van Agrippina die geboren was uit het huwelijk van Augustus' dochter Iulia (een kind uit Augustus' tweede huwelijk met Scribonia) met M.Vipsanius Agrippa. Maar omdat Iulia vóór haar dood lang in ballingschap had geleefd, was Livia opgetreden als een soort stiefmoeder (eigenlijk stief-grootmoeder) voor Iulia's kinderen, Gaius Caesar, Agrippa Postumus, Iulia de jongere en Agrippina. Germanicus was een echte kleinzoon van Livia die twee zoons had: Tiberius en Drusus. Deze Drusus huwde met Antonia minor, uit welk huwelijk geboren werden: Germanicus, Livia minor (= Livilla), Iulia en Claudius, de latere keizer.
Terug naar tekst

1.37.2. GELDZAKKEN: dit zijn verzegelde zakken met een bepaald bedrag aan geld er in voor het doen van grotere betalingen omdat de Romeinen nooit groter zilvergeld hebben aangemunt dan de denarius. [Fiscus betekent eigenlijk 'korf'/'mandje'].
Terug naar tekst

1.38.1. CHAUCEN:De Chaucen bewoonden de kuststreken tussen Eems en Elbe en verder diep het binnenland in.
Terug naar tekst

1.38.1. VEXILLARII: Vexillarii zijn a. de veteranen die na 20 jaar diensttijd tot vendels verenigd nog bij het legioen dienst deden maar vrijgesteld waren van corveediensten; b. een vendel of detachement van een staand leger. Zij liepen onder een vexillum = vendel/vaan. Deze laatste categorie is hier bedoeld.
Terug naar tekst


TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE van Boek 1, 1-30

Terug naar Inhoudsopgave vanaf Boek 1,30